آرشیو اخبار آرشیو اخبار
خروجی خبرخوان خروجی خبرخوان اخبار
جستجو برای      
مقالات وابسته

  ميانجيگري کيفري راهي به سوي کيفر زدايي
  امر به معروف ونهی از منکر

 

 

آمار بازدید

  • تعداد کل بازدید: 202005
  • تعداد بازدید از این صفحه: 507188
  • تعداد بازدید امروز: 53
  • تعداد کاربر آنلاین: 3

 

مقالات

امر به معروف ونهی از منکر
عباس عسکری
اداره کل زندانهای استان مرکزی
.pdf | .ppt | .doc
امتیازدهی به این مقاله:


1389/12/17
نظرات شما (0)
خلاصه مقاله
« ویژه نامه هفته امر به معروف ونهی از منکر»   حضرت علی علیه السلام فرموده اند: ای مومنان! هرکس تجاوزی را بنگرد و شاهد دعوت به منکری باشد و در دل آن را انکار کند خود را سالم نگه داشته است و هرکس با زبان آن را انکار کند پاداش داده خواهد شد و از اولی بهتر است و آن کس که با شمشیر به انکار برخیزد تا کلام خدا بلند و گفتار ستمگران پست گردد او راه رستگاری را یافته و نور یقین در دلش تابیده .  نهج البلاغه /حکمت 373 تعریف معروف و منکر در احکام دین، به تمام واجبات و مستحبات معروف و به تمام محرمات و مکروهات منکر گفته می‌شود بنابراین واداشتن افراد جامعه به انجام کارهای واجب و مستحب امر به معروف و بازداشتن آنها از کارهای حرام و مکروه نهی از منکر است. شرایط امر به معروف و نهی از منکر: امر به معروف و نهی از منکر با وجود برخی شرایط واجب می‌باشد و در صورت نبود آن شرایط تکلیف ساقط می‌شود و آنها عبارتند از: کسی که امر یا نهی می‌کند، بداند آنچه را که دیگری انجام می‌دهد حرام است و آنچه را ترک کرده، واجب است، پس هرکس نمی‌داند این عمل که او انجام می‌دهد حرام است یا نه جلوگیری واجب نیست. احتمال بدهد امر یا نهی او تاثیر دارد، بنابراین اگر می‌داند تاثیر ندارد امر و نهی واجب نیست. شخص گناهکار اصرار بر ادامه کار خود داشته باشد، پس اگر معلوم شود، یا گمان کند، یا احتمال صحیح بدهد گناهکاری بنای ترک عمل را دارد و دوباره تکرار نمی‌کند، یا موفق به تکرار نمی‌شود،امر و نهی واجب نیست.   امر ونهی، سبب ضرر جانی یا آبرویی یا ضرر مالی قابل توجه، به خودش یا نزدیکان و همراهان، یا سایر مومنان نباشد. مراتب امر به معروف و نهی از منکر برای امر به معروف و نهی از منکر، مراتبی است که اگر با عمل به مرتبه پایین‌تر، مقصود حاصل شود؛عمل به مرتبه بعدی جایز نیست و آن مراتب چنین است: با معصیت کار طوری عمل شود که بفهمد به سبب انجام آن گناه با او اینگونه عمل می‌شود مثل اینکه از او روبرگرداند یا با چهره عبوس با او برخورد کند، یا با او رفت و آمد نکند. امر و نهی با زبان؛ یعنی به کسی که واجبی را ترک کرده دستور دهد که واجب را به جا آورد و به گناهکار دستور دهد که گناه را ترک کند. استفاده از زور، برای جلوگیری از منکر و برپایی واجب؛یعنی زدن گناهکار احکام امر به معروف و نهی از منکر فراگیری شرایط امر به معروف و نهی از منکر و موارد آن واجب است، تا انسان در امر و نهی مرتکب خلاف نشود. اگر بداند یا احتمال دهد که امر ونهی‌اش با تکرار موثر است، واجب است تکرار کند.   اگر بداند یا احتمال دهد، که نهی او در حضور جمع موثر است نه تنهایی،اگر انجام دهنده، آن عمل را بطور آشکار انجام می‌دهد جایز بلکه واجب است او را در جمع نهی کند و اگر چنین نیست بنا بر احتیاط واجب جایز نیست. آداب امر به معروف و نهی از منکر مانند طبیبی دلسوز و پدری مهربان باشد. قصد خود را خالص کند و تنها برای رضای خدا اقدام کند و عمل خود را از هرگونه برتری جویی پاک گرداند. خود را پاک و منزه نداند، چه بسا همان که اکنون از او خطایی سرزده است، دارای صفات پسندیده‌ای باشد که مورد محبت الهی است، هرچند این عمل او هم‌اکنون ناپسند و مورد غضب الهی باشد. امر به معروف و نهی از منکر در قرآن و لتكن منكم امة يدعون الی الخير و يأمرون بالمعروف و ينهون عن المنكر و اولئك هم المفلحون؛و بايد از ميان شما گروهی مردم را به نيكی دعوت كنند و به كار شايسته وا دارند و از زشتی باز دارند و آنان همان رستگارانند.(سوره مباركه آل عمران آيه104) با یک نگاه گذرا به سوره مبارکه والعصر مي فهميم که: برخلا ف گمان انسان که خيال مي کند که هر روز به عمرش افزوده مي شود، هر روز که مي گذرد سرمايه  او کاسته مي شود، پدربزرگ ها در حقيقت (پدر کوچک) هستند و نوزادها که عمري در پيش دارند بيشترين سرمايه ها را دارند. به زمان سوگند که انسان همچون يخ هر لحظه در حال آب شدن است (والعصر ان الا نسان لفي خسر) پس در برابر به هدر رفتن عمر  بايد چيزي بهتر از عمر به دست آوريم مال و مقام و مدال بهتر از عمر نيست. آنچه بهتر از عمرهاست. ايمان و عمل صالح است (الاالذين آمنوا و عملوالصالحات) ايمان و کار نيک اگر توسعه پيدا نکند، ارزش نخواهد داشت. بنابراين بايد ديگران را نيز به ايمان و عمل صالح سفارش و دعوت کنيم (وتواصوا بالحق); البته پيمودن اين راه مشکلا تي در بر خواهد داشت; يعني اگر بخواهيم مردم را به خير  و معروف دعوت کنيم و از مفاسد و انحرافاتي که دارند باز داريم احتمال دارد که برخوردهاي ناگواري پيش آيد، ولي به هر حال بايد با پشتکار اين راه را بپيماييم (وتواصوا بالصبر). آمرين به معروف و ناهيان از منکر در سوره توبه آيه هاي 111 و 112 مي خوانيم: (خدا از مومنان، جانها و مال هايشان را خريد تا بهشت از آنان باشد آنان رزمندگاني هستند که در راه خدا مي جنگند، دشمنان خدا را مي کشند و در راه خدا کشته مي شوند.) وعده بهشت به آنان در تورات و انجيل و قرآن آمده است و چه کسي بهتر از خدا به عهد خود وفا مي کند. سپس مي فرمايد: (جان دادن و بهشت گرفتن براي شما مبارک باشد و خود به اين معامله بشارت دهيد که رستگاري بزرگي است).در ادامه مي فرمايد: اين مومنان جان برکف، هم از لغزش هاي خود توبه کنند، هم خدا را مي پرستند و ستايش مي کنند و هم اهل روزه و رکوع و سجودند. اين افرادند که امر به معروف و نهي از منکر مي کنند و حدود الهي را پاس مي دارند. با يک نگاه سطحي به اين آيه، سيما و صفات آمرين به معروف بر همه ما روشن مي شود. آنها افرادي جان بر کف و شجاع هستند. فريادشان در روز با اشک و توبه و رکوع و سجودشان در شب همراه است. هشدار آنان به خلاف کاران همراه به حفاظت و پاسداري خودشان از قانون الهي است. آري! وز بزرگي که خدا ستايش آنان را کرده مخصوص اين گروه از افراد است ونه کساني که خود خلافکارند و مقررات و قوانين را زير پا مي گذارند مانند کساني که از چراغ قرمز رد مي شوند، ولي به بي حجاب تذکر مي دهند. شرايط آمرين و ناهيان 1- بصيرت و آگاهيکسي که امر به معروف ونهي از منکر مي کند، بايد معروف و منکر را بشناسد و شيوه را هم بداند (يوسف108/)2- با اراده باشدکسي که بنا دارد به وظيفه مهم امر به معروف و نهي از منکر عمل کند، نبايد کار خود را براساس قهر و صلح مردم تنظيم کند. قرآن مي فرمايد: امر به معروف و نهي از منکر نياز به عزم و اراده قوي دارد (القمان17/) 3- براي خدا باشد اگر آمر انتقادي مي کند، براساس سليقه شخصي، حزب سياسي، عقده دروني و کينه و انتقام نباشد. قرآن مي فرمايد: بعضي از انتقادها، مسائل شخصي است. (توبه58/) اگر امر و نهي براي خدا باشد و مسائل قبيله اي، محلي و صنفي و حزبي و اقليمي و نژادي و زماني در آن نباشد موثر است; زيرا حرف صاف بر دل صاف مي نشيند ولي اگر حرف همراه با اغراض ديگري باشد يا شنونده روح سالمي نداشته باشد، امر به معروف اثر نخواهد داشت. شخصي به نام همام از حضرت علي عليه السلام نشانه و اوصاف افراد با تقوا را سوال کرد. امام کمي تامل فرمود. اما همام اصرار کرد و امام نشانه هايي فرمود ناگهان همام فرياد کشيد واز دنيا رفت. امام فرمود: موعظه خالصانه در دل آماده اين گونه اثر مي کند. (خطبه همام در نهج البلاغه)علامت اخلاص آن است که نخواهيم در برابر کار از ما ستايش شود. علامت اخلاص آن است که براي ما، نوع کار، مکان کار، زمان کار و امثال آن مهم نباشد. در وادي اخلاص تمام ملاک ها و روابط محور مي شود و تنها ارزش هاي الهي به حساب مي آيند. لذا قرآن: به نوح مي گويد پسر کافر تو بايد غرق شود! به لوط مي گويد همسر تو بايد هلاک شود!به پيامبر اکرم مي گويد بريده باد دست ابي لهب عموي تو! به ابراهيم مي گويد حق دعا براي عموي بت پرست خود را نداري!4- سعه صدر و روحيه قوي داشتن همين که حضرت موسي(ع) مامور تبليغ شد از خداوند روح بزرگ و سعه صدر خواست خداوند دعاي او را مستجاب کرد لذا موسي(ع) با روحيه اي قوي به سراغ فرعون رفت. امر و نهي بدون روحيه امکان ندارد. کسي که امر به معروف و نهي از منکر مي کند، در برابر تمايلات مردم ايستاده است و قهرا از ناحيه بعضي مردم مورد نامهرباني قرار خواهد گرفت. او اگر سعه صدر نداشته باشد، با يکي دو برخورد تند از طرف مردم از انجام وظيفه دست برخواهد داشت. قرآن در نشانه بندگان خوب خداوند مي فرمايد: آنان کساني هستند که هرگاه با افراد ناآگاه برخورد کنند، با سلام و مسالمت رد مي شوند (فرقان63/) دعوت به حق و امر به معروف و نهي از منکر، کار انبياست و مشکلات انبيا» را نيز خواهد داشت. انبيا» تهمت ها را با صبر و سعه صدر پشت سر گذاشتند. براي مثال، درباره کساني که مي گفتند: ما تو را سفيه مي بينيم مي فرمودند: در من سفاهتي نيست. يا در برابر نسبت گمراهي مي فرمودند در من گمراهي نيست(اعراف66/). صبر و پايداري سفارشي است که خداوند به انبيا» مي کند. (شوري،15) 5- حسن خلق و نرمخوييدر امر و نهي نرمخو باشيم. خداوند به پيامبرش مي فرمايد: تو وکيل مردم نيستي (انعام107/) تو بر مردم سيطره نداري (غاشيه21/). تو نسبت به حق مردم اجبار نداري (ق45/) حق اکراه هم نداري (يونس99/).کسي که امر و نهي مي کند، بديها را با خوبي دفع کند (رعد22/)  و اهل انتقام و غيظ نباشد (آل عمران134/) مردم از گرد افراد بد اخلاق فرار مي کنند (عمران159/). بايد با منکرات و کار بد مردم مخالف باشيم و نه با خود آنان (شعرا»167/)با جهل مخالف باشيم نه با جاهل نگاه ما به گناهکار نگاه پزشک باشد به بيمار و نه نگاه انسان به دشمن. بايد خوبي هاي او را نيز در نظر بگيريم. ممکن است انسان گناهي انجام دهد ولي خوبي هايي نيز داشته باشد اگر ابتدا خوبي هاي او را بيان کنيم و او احساس کند که دوست او و قدردان کمالات او هستيم، طوري که تذکر ما به او براي تکميل خوبي هاي اوست. به طور حتم به نتيجه خواهيم رسيد در برخورد نبايد قيافه متکبرانه بگيريم که از نشانه هاي مردان خدا، تواضع در حرکت است. (فرقان63/).6- توجه به همه جوانب در روايات مي خوانيم کسي مي تواند دين خدا را ياري کند که به همه جوانب احاطه داشته باشد; وگرنه گاهي ضرر او بيش از منفعت است. در کتاب الغدير مي خوانيم شخصي از ديوار خانه مردم بالا رفت تا ببيند افراد آن خانه چه مي کنند همين که ديد مشغول شراب خوردن هستند از بالاي بام نهي از منکر کرد. صاحبخانه به او گفت: من يک منکر انجام دادم و آن اينکه شراب خوردم; ولي تو گرفتار چند منکر شدي; تجسس و ورود به خانه مردم و ارعاب، منکرهايي بود که تو مرتکب شدي (الغدير/ج/6ص121). گاهي عکس بزرگان را در جاي نامناسب نصب مي کنند يا با خط بد بر ديوارهاي زيبا شعار مي نويسند. يا روي بليط هاي اتوبوس که معمولا پاره مي شود آيات و روايات مي نويسند و يا در قالب نظافت گرفتار وسواس مي شوند يا به خيال تربيت کودک خود را مي زنند يا به خيال آبروداري اسراف مي کنند يا به خيال سخاوت گرفتار ريخت و پاش مي شوند يا به گمان نهي از منکر گناهکار را تحقير مي کنند و آبروي او را مي ريزند. اگر کمي در رفتار خود دقت کنيم هزاران از اين نمونه ها مي بينيم که نشان دهنده ناآشنايي ما با شيوه کار است. حضرت علي عليه السلام مقدار قابل توجهي خرماي خوب براي کسي فرستاد. شخصي به خيال نهي از منکر گفت که اين مقدار از خرما براي او زياد است به علاوه او که از شما درخواست خرما نکرده پس بهتر آن است که يا به او خرما ندهيم يا لااقل مقدار کمي بدهيم. حضرت با تندي فرمود: خدا امثال تو را زياد نکند. چگونه براي مومنان بهشت از خدا درخواست مي کنيم اما حاضر نيستيم مقداري خرما به آنان بدهيم؟ من مي بخشم، ولي تو تحمل ديدنش را نداري اگر صبر کنم تا او درخواست کند و آن گاه به او بخشم، بخشش من، پول آبروي او است که نزد من ريخته شده است. (بحار، ج 41، ص 36)7- نهي از منکر بايد سريع باشد در حديث مي خوانيم: چشم انسان باايمان هنگام ديدن حرام به هم مي خورد جز آنکه آن را تغيير دهد مراحل امر به معروف و نهي از منکر براي دعوت وخير امر به معروف و نهي از منکر سه مرحله گفته اند که آنها را فهرست وار بيان مي کنيم:مرحله اول: آن است که انسان قلبا از  اين که معصيت خدا شود، ناراحت باشد و کار خلا ف را در روح خود منکر بداند و از آن متنفر باشد. در اين مرحله، احدي معاف نيست; يعني حتي افراد ناتوان و لا ل و نابينا و بي پول بايد قلبا از گناه متنفر باشند.مرحله دوم: آن است که امر به معروف با زبان به خلا فکار هشدار دهد و به خوبي ها سفارش کند در  قرآن مي خوانيم: کيست بهتر از کسي که به سوي خدا دعوت کند و کردار خودش نيکو باشد و بگويد که من از مسلمانانم (فصلت / 33) مرحله سوم: آن است که اگر بيان اثر نکرد، با قدرت جلو خلا ف گرفته شود. اصل تاثير نکته مهمي که بايد در اينجا بيان شود اين است که محور امر به معروف و نهي از منکر، تاثير است.يعني اصل اين است که خلا فکار از چه طريق از کردار خود دست بر مي دارد; براي مثال:اگر با اشاره اثر دارد، واجب مي شود.اگر فرياد اثر دارد، فرياد واجب است.اگر تهديد اثر دارد، تهديد واجب است. اگر تذکرهاي مکرر اثر دارد، تکرار واجب است.اگر ناله و طومار و تقاضاي دسته جمعي اثر دارد، اين قبيل کارها واجب است.اگر سخن ما اثر ندارد، ولي تذکر شخص ديگري اثر دارد، بايد آن شخص را وادار به گفتن کنيم. محور کار در اين واجب آن است که خداوند معصيت نشود اين کار مقدس منحصر به محدود به راه خاص نيست ولي:اگر تذکر در زمان خاصي اثر دارد، بايد هشدار ما در همان زمان باشد.اگر تذکر در فضا و مکان خاصي اثر دارد. براي مثال تفريح، اردو و مهماني آمادگي حرف شنوي بيشتر است بايد آن شرايط را فراهم کرد.اگر تاثير کلا م و مبارزه با منکرات زماني است که حکومت و قدرت داشته باشيم، بايد سراغ به دست گرفتن قدرت و تشکيل حکومت رفت.آنچه اسلا م از ما خواست محو باطل و احقاق  حق و منع از منکرات و سفارش به معروف هاست ولي در شيوه و راه انجام آن تعبدي نيست; يعني انحصاري در اين که به چه نحو باشد، در چه زمان باشد؟  از طرف چه کسي باشد؟ به چه شکلي باشد؟ و ... نيست.اسلا م پاسخ همه اينها را به عقل واگذار کرده و محور و راهنماي عقل را بهترين، بيشترين و سريعترين تاثير دانسته است. انجام امر به معروف و نهي از منکر، حتي اگر اثر نکرد.بزرگان شرط وجوب امر به معروف را احتمال تاثير فرموده اند. يعني اگر اثر نکرد واجب نيست. ما ضمن احترام به اين اصل کلي به چند نکته ديگر نيز توجه مي کنيم: 1- ممکن است مثلا  اثر نکند ولي به خاطر اهميت کار بايد بعضي اشخاص تا مرز شهادت پيش بروند و حرف حق را بزنند.امام حسين (ع) فرمود: من براي احياي امر به معروف و نهي از منکر به کربلا  مي روم. در آن وقت امام حسين شهيد شد و يزيد و لشکرش تحت تاثير قرار نگرفتند ولي در فطرت عمومي مردم و تاريخ، ناحق بودن بني اميه و عصمت و مظلوميت اهل بيت پيامبر اکرم (ص) نقش بست.در قرآن هم به جملا تي بر مي خوريم که نشان مي دهند گاهي بايد براي عدالت و معروف شهيد شد.ويقتلون النبيين و يقتلون الا نبيا» و يقتلون الذين يامرون بالقسط به هر حال گر چه براي عموم مردم شرط وجوب، تاثير امر به معروف است اما براي انبيا» و اوليا و علما گاهي فرياد زدن لا زم است و آنها بايد تا مرز شهادت پيش روند تا خط توسط طاغوت ها واز طريق بدعت ها و انحرافات محو نشود.2- فضا سازي يک ارزش است; براي مثال هر کسي که به تنهايي مشغول نماز مي شود مستحب است که اذان بگويد ودر اذان فرياد(حي علي الصلوه) سر دهد. در اين جا مي بينيم که گفتن و فرياد اين جمله يک ارزش است، هر چند که شنونده اي وجود نداشته باشد تا براي برپايي نماز بشتابد. حفظ قانون و جلوگيري از محو آن يک ارزش است. لذا اسلا م به زناني که در هر ماه چند روزي  نماز بر ايشان واجب نيست دستوري مي دهد که در هنگام نماز رو به قبله بنشينند و ذکر خدا بگويند تا رسم نمازخواني آنان حفظ شود.اسلا م به زائران خانه خدا که براي اولين بار به حج مي روند فرموده است: در روز عيد قربان سر خود را تراشيده سپس به کساني که سرشان مو ندارد سفارش مي کند تيغي روي سر خود بکشيد تا فرم قانوني آن مراعات شود.(رجوع شود به مناسک حج در قسمت هاي حلق)حتي اگر در چهار راه يا خيابان ماشيني نباشد لا زم است در هنگام چراغ قرمز بايستيم تا به قانون عمل کرده باشيم.اين نمونه ها به ما مي گويند که اگر همه سکوت کنند و بگويند: امر به معروف اثري ندارد، کم کم معروف در جامعه کمرنگ و گناهکار هر روز جسورتر  و مسلمانان بيشتر عقب نشيني مي کنند در اين موارد به هر نحو بايد امر و نهي در کار باشد گر چه اثر نکند.3- ممکن است امر و نهي در افراد اثر نکند ولي با نهي از منکر لذت گناه را از کام گناهکار مي گيريم و نمي گذاريم که او لا اقل با خيال راحت گناه کند اين ايجاد دلهره با نهي از منکر، عرصه را بر گناهکار تنگ مي کند و اين خود يک ارزش است. اسلا م به ما سفارش کرده است که به گناهکار با قيافه هاي گرفته عبوس نگاه کنيد تا او خود را نزد شما منفور ببيند. بنابراين ممکن است دست از خلا ف برندارد اما کام گناهکار را تلخ کردن لا زم است.4- نهي از منکر نشانه آزادي است; و اگر به خاطر تاثير نکردن آن نهي همه ساکت شويم با دست خودمان جامعه را به محيط خفقان وحشت و مرگآفرين تبديل کرده ايم، بنابراين براي حفظ و دفاع از آزادي بايد فرياد زد گر چه در آن زمان کسي گوش دهد.5- نهي از منکر و امر به معروف گاهي به سوي خودسازي است زيرا: تلقين به خود است اعلا م موجوديت است نشانه بيداري، شناخت و تعهد است آري گفتن حداقل اين آثار را در خود انسان دارد گر چه گناهکار در آن زمان عکس العملي را از خود نشان ندهد.6- با آن که ممکن است سخن امروز من در شنونده اثر نکند، ولي پاداش اخروي من همچنان ثابت است. يکي از برکات ايمان به خدا و معاد همين است که هرگز انسان خود را بازنده نمي پندارد. اگر براي رضاي خداوند به سوي مسجد رفتيد، پاداش جماعت خواهيد داشت، هر چند که مسجد بسته باشد انسان مخلص با خدا معامله مي کند و گفتن براي خدا پاداش فراواني دارد خواه طرف گوش دهد يا ندهد قرآن بهترين مردم را کسي مي داند که به حق دعوت کند (و من احسن ممن دعا الي الله و عمل صالحا) (فصلت / 33) گر چه هميشه اين دعوت ها موثر نباشد آري اگر شاگرد درس استاد را فرا نگرفت حقوق معلم لطمه اي نمي بيند.7- اثر فوري لا زم نيست، گاهي امر به معروف و نهي از منکر شما اثر فوري ندارد ولي مطمئن باشيد که در آينده اثر دارد، زيرا گاهي حالا ت انسان طوري است که حال حق شنوي ندارد ولي تذکر شما در زمان ديگر کار خودش را روي فکر او خواهد کرد.8- بهترين جرات; امر و نهي کردن، حفظ روحيه جرات است اگر به دليل آن که اثر ندارد امر و نهي نکند کم کم جرات فرياد زدن و گفتن در شما کم مي شود.9- تسکين وجدان; فرياد بر سر گناهکار سبب آرامش وجدان ايماني خود انسان مي شود کسي که فرياد مي زند، هرگز در وجدان خود را محکوم به ترس و سکوت و سازش و بي قانوني نمي کند.10- راه قرآن و انبياست; راستي که از انبيا بهتر نيستيم آن بزرگواران معصوم بارها با استدلال و معجزه و بهترين اخلا ق نهي از منکر مي کردند، ولي اکثر مردم گوش نمي دادند به قول قرآن کريم:و اذا ذکروا لا يذکرون; هر گاه تذکري به آنان داده مي شد; متذکر نمي شدند.اتيناه ايتنا کلها فابي; ما همه معجزات خود را به فرعون نشان داديم ولي زير بار نرفت و ان يروا کل ايه يعرضوا و يقولو سحر; اگر معجزه اي ببينند اعتراض مي کنند و مي گويند سحر است. 11- عذر براي ما و اتمام حجت بر گناهکار; امر به معروف و نهي از منکر اتمام حجت بر گناهکار است تا نگويند کسي به من تذکر نداد و عذري است براي مومن تا به او گفته نشود. چرا فرياد نزدي قرآن مي فرمايد: گفتن يا سبب تذکر است يا وسيله عذر (عذرا و نذيرا) احتمال اثر شرط وجوب است يعني اگر احتمال اثر نمي دهي واجب نيست نه آنکه ممنوع است تا آنجا که خداوند منع نکرده است مي توان پيش رفت ولي اگر کار به جايي رسيد که ديگر از طرف خداوند فرمان توقف آمد تکليف عوض مي شود نظير آياتي که مي فرمايد: از آنان اعراض کن که فايده اي ندارد (فاعرض عنهم) (نسا» 63 و 81 و انعام 68)نداي توبه گوش افراد که نمي رسد (و انک لاتسمع الصم الدعا) (روم 52 نحل 85)گروهي مثل مرده هاي قبورند که تو نمي تواني حرفي به آنان بشنواني (انک لاتسمع الموتي) (نحل، روم 52) آنان را رها کن (ذرهم) (انعام 91، حجر 3) آثار و برکات امر به معروف و نهي از منکر برکات معنوي 1- نجات از قهر خدا اميرالمومنين(ع) فرمود: هر کس منکر و خلافي را ديد و قلبا از آن ناراحت شد همانا از قهر خدا نجات پيدا کرده و تن به سلامت برده است; و هر کس با زبان از کار خلاف نهي کرد به پاداش رسيده است. 2- بهره از الطاف خدا هر کس بدعتگزاري را با نهي ازمنکر بترساند خداوند قلبش را از ايمان پر کند ولي اگر نسبت به او نرمش نشان دهد قانون خدا را تحقير کرده است. 3 - نشانه بهترين بودن پيامبر اکرم (ص) فرمود: بهترين مردم کسي است که مردم را به معروف دعوت کند (نهج الفصاحه، جمله 8499 خير الناس... امر هم بالمعروف) و برعکس اگر کسي در برابر معروف و منکر هيچ گونه احساسي نداشته باشد، انسانيت او دگرگون شده است; به نحوي که ديگر حرف خيري را نمي پذيرد. (بحار 97، ص 72) 4- اثر امر به معروف در خود انسان حضرت علي(ع) به فرزندش فرمود: امر به معروف کن تا اهل معروف باشي (نهج البلاغه، نامه 31)آري! همان گونه که هرکس لباس مي شويد، دست خودش نيز پاک مي شود، کسي که مردم را به خير دعوت مي کند، به طور طبيعي سعي مي کند تا خودش نيز به آن کار عمل کند که به ديگران سفارش مي کند. 5- شرکت درهمه ثوابها در روايات متعدد مي خوانيم، هرکس مردم را به کار خير راهنمايي و سفارش و دعوت کند ومردم به خاطر دعوت او آن کار را انجام دهند دعوت کننده در پاداش شريک مي شود بدون آنکه از اجر ديگري کاسته شود. هرکس ديگري را به کار خلاف و انحراف دعوت کند در کيفر مفاسد او شريک است بنابراين کسي که امر به معروف مي کند در پاداش همه کارهايي که مردم به خاطر دعوتش انجام مي دهند شريک است. شورای امر به معروف و نهی از منکر زندانهای استان مرکزی تهیه وتنظیم :عباس عسکری – مسئول روابط عمومی
متن کامل مقاله
تعداد بازدید از این صفحه: 9631